Υποχόνδριο κάταγμα ανεπάρκειας γόνατος: Αιτία ξαφνικού πόνου χωρίς τραυματισμό

Δημοσίευση: 7 Ιουνίου 2026

Το υποχόνδριο κάταγμα ανεπάρκειας γόνατος είναι ένα μικρό κάταγμα καταπόνησης (stress fracture) που συμβαίνει στο υποχόνδριο οστό, κάτω από τον αρθρικό χόνδρο στο γόνατο, χωρίς να συμβεί σοβαρός τραυματισμός.

Πώς συμβαίνει;

Όταν το οστό στο γόνατο κάνει ρωγμές, γιατί δεν αντέχει – από διάφορες αιτίες – τα φυσιολογικά επαναλαμβανόμενα φορτία της καθημερινότητας.

Ποιοι εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο για κάταγμα ανεπάρκειας γόνατος;

• Άτομα μέσης ή μεγαλύτερης ηλικίας.
• Οι γυναίκες.
• Γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση που εμφανίζουν οστεοπενία ή οστεοπόρωση.
• Άτομα με ρήξη μηνίσκου (κυρίως ρήξη της οπίσθιας ρίζας που συχνά προκαλεί μετατόπιση του έσω μηνίσκου προς τα έσω) αλλά συχνά και άτομα που έχουν υποστεί χειρουργείο αφαίρεσης του μηνίσκου (μηνισκεκτομή).
• Άτομα με οστεοαρθρίτιδα γόνατος.
• Άτομα με αυξημένο σωματικό βάρος.

Ποια τα συμπτώματα που εμφανίζει ο ασθενής;

• Ο ασθενής με υποχόνδριο κάταγμα ανεπάρκειας γόνατος εμφανίζει ξαφνικά πόνο χωρίς ιστορικό τραυματισμού. Συχνά, μπορεί να θυμηθεί με ακρίβεια πότε και τι έκανε όταν ξεκίνησε ο πόνος.
• Ο πόνος αυξάνεται κατά τη στήριξη του κάτω άκρου και τη βάδιση. Αρκετές φορές επιμένει ακόμη και σε ηρεμία ή και τη νύχτα.
• Ο ασθενής πονά κατά την ψηλάφηση από τον ορθοπαιδικό στην πάσχουσα περιοχή (συχνότερα στην έσω επιφάνεια του γόνατος γιατί η συχνότερη εντόπιση είναι ο έσω μηριαίος κόνδυλος).
• Το γόνατο μπορεί να είναι πρησμένο (ύγραρθρο).
• Σε κάποιες περιπτώσεις, τα συμπτώματα θυμίζουν τραυματισμό μηνίσκου ή αρθρικού χόνδρου.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Απλή ακτινογραφία

• Στο αρχικό στάδιο δεν δείχνει το κάταγμα ( στάδιο 1 σύμφωνα με την ταξινόμηση του Koshino).
• Σταδιακά μπορεί να εμφανιστεί επιπέδωση του οστού και να γίνει ορατή η ρωγμή.
• Σε επόμενο στάδιο το υποχόνδριο οστό υποχωρεί.
• Στο τελικό στάδιο 4 παρατηρείται οστεοαρθρίτιδα του γόνατος.

Μαγνητική τομογραφία

Είναι η κατάλληλη εξέταση για την έγκαιρη διάγνωση καθώς:

• Δείχνει τη γραμμή του κατάγματος
• Οστικό οίδημα
• Αλλοιώσεις στο υποχόνδριο οστό
• Βλάβες του μηνίσκου

Πρόγνωση

Ποικίλει. Κάποιοι ασθενείς επανέρχονται πλήρως με συντηρητική θεραπεία ενώ σε άλλους η βλάβη δεν επουλώνεται και οδηγεί σε οστεονέκρωση του υποχόνδριου οστού και τελικά σε καταστροφή της άρθρωσης, οπότε είναι αναγκαία η ολική αρθροπλαστική γόνατος.

Παράγοντες που σχετίζονται με κακή πρόγνωση:

• Βλάβη με έκταση στην απλή ακτινογραφία μεγαλύτερη από το 40%-50% του κονδύλου ή επιφάνεια μεγαλύτερη από 5 cm².
• Βλάβη με κυστικές αλλοιώσεις στο υποχόνδριο οστό ή οστεοχόνδρινη βλάβη (υψηλού βαθμού βλάβη) στη μαγνητική τομογραφία.

Θεραπεία

Συντηρητική

• Προστατευμένη βάδιση (με πατερίτσες)
• Ειδικά πέλματα
• Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη
• Διφωσφονικά (αμφίβολη δράση).
• Η τεριπαρατίδη αναφέρεται ότι έχει θετική επίδραση.

Θεραπεία με υαλουρονικό οξύ ή PRP έχει θετικά αποτελέσματα όσον αφορά τον πόνο σε περιπτώσεις που το γόνατο έχει οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις.

Χειρουργική

Σε περιπτώσεις μέχρι σταδίου 2, προτείνονται χειρουργικές επεμβάσεις διατήρησης της άρθρωσης:

• Οστικό μόσχευμα
• Οστεοχόνδρινο μόσχευμα
• Αποσυμπίεση του μυελού των οστών
• Υψηλή οστεοτομία κνήμης

Σε στάδιο 3 ή 4 προτείνονται:

• Μονοδιαμερισματική αρθροπλαστική γόνατος: Εφόσον η βλάβη περιορίζεται σε ένα κόνδυλο.
• Υψηλή οστεοτομία κνήμης: σε νέα άτομα με βλάβη μόνο στον έσω μηριαίο κόνδυλο ή αν ο ασθενής έχει οστεοαρθρίτιδα στο έσω διαμέρισμα μαζί με κάταγμα ανεπάρκειας χωρίς κατάρρευση του υποχόνδριου οστού.
• Ολική αρθροπλαστική γόνατος: Σε βλάβες που αφορούν περισσότερο από ένα κόνδυλο ή σε ασθενείς που αναπτύσσουν συνεπεία των καταγμάτων ανεπάρκειας σοβαρή οστεοαρθρίτιδα γόνατος.

Διαφορική διάγνωση (ποιες άλλες παθήσεις θυμίζουν κάταγμα ανεπάρκειας του γόνατος;)

Σύνδρομο παροδικού οστικού οιδήματος του γόνατος

• Συχνότερα στο ισχίο.
• Συμβαίνει συχνότερα σε άτομα μέσης ηλικίας και σε γυναίκες στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης ή μετά τον τοκετό.
• Περιγράφεται και ως παροδική οστεοπόρωση ή περιοχική μεταναστευτική οστεοπόρωση.
• Είναι αρκετά πιο σπάνιο από το κάταγμα ανεπάρκειας.

Οστεονέκρωση

• Πιο συχνή στην 3η-4η δεκαετία
• Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες κινδύνου, όπως η κατανάλωση αλκοόλ, η θεραπεία με κορτιζόνη, το κάπνισμα και άλλες αιτίες.
• Ο πόνος δεν είναι δυνατός και κάποιες περιπτώσεις είναι ασυμπτωματικές.

Διαχωριστική οστεοχονδρίτιδα (osteοchondral dissecans)

• Συμβαίνει σε νέα παιδιά ή εφήβους

Οστεοαρθρίτιδα

• Το οστικό οίδημα περιορίζεται σε πιο μικρή περιοχή σε σύγκριση με το κάταγμα ανεπάρκειας.

 

Jpn J Radiol2022: Subchondral insufficiency fracture of the knee: review of current concepts and radiological differential diagnoses