To νεύρωμα Morton. Συντηρητική θεραπεία ή χειρουργική αντιμετώπιση;

Πότε ο πόνος στο πόδι μπορεί να είναι νεύρωμα Morton – Realhealth 26 Απριλίου 2026

 

 

Όταν έχεις την επίμονη αίσθηση ότι έχεις ένα χαλίκι μπροστά στο παπούτσι αλλά τελικά δεν επιβεβαιώνεται, ίσως να πρόκειται για το νεύρωμα Morton, μία από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στο μπροστινό μέρος του ποδιού.

Τι είναι το νεύρωμα Morton;

Το νεύρωμα Morton αποτελεί φλεγμονή  του κοινού δακτυλικού νεύρου που βρίσκεται ανάμεσα στη βάση των δακτύλων των ποδιών.

Αποτελεί συνήθης πάθηση τόσο σε αθλητές όσο και στον γενικό πληθυσμό.

Ο όρος «νεύρωμα» είναι  παραπλανητικός, διότι είναι καλοήθης πάχυνση και φλεγμονή του προσβεβλημένου νεύρου και όχι όγκος.

Που οφείλεται το νεύρωμα Morton, γιατί οι γυναίκες κινδυνεύουν περισσότερο;

• Η καθίζηση του εγκάρσιου τόξου των κεφαλών των μεταταρσίων (πτώση μεταταρσίων), που αυξάνει την τάση και την πίεση στα δακτυλικά νεύρα και τελικά προκαλεί τον τραυματισμό τους.
• Στις γυναίκες παρατηρείται αρκετά πιο συχνά, λόγω των στενών και “μυτερών” παπουτσιών αλλά και των ψηλών τακουνιών.
• Αθλήματα όπως το τρέξιμο αλλά και ο χορός που προκαλούν καταπόνηση στα μετατάρσια και υπερέκταση στις μεταταρσιοφαλαγγικές αρθρώσεις.
• Επιπλέον, ο υπερπρηνισμός του ποδιού (κλίση προς τα έξω) και η πλατυποδία.

Τι συμπτώματα προκαλεί;

• Καυστικό πόνο μεταξύ 3ου και 4ου δακτύλου του ποδιού, που αποτελεί και τη συχνότερη εντόπιση το νευρώματος και λιγότερο συχνά μεταξύ 2ου-3ου ή μεταξύ άλλων δακτύλων.
• Αίσθημα «ηλεκτρισμού» ή μουδιάσματος
  στα δάκτυλα.
• Χαρακτηριστική αίσθηση «χαλικιού» μέσα στο παπούτσι  (περίπου οι μισοί ασθενείς).
• Ο πόνος επιδεινώνεται με το περπάτημα και τη χρήση στενών ή ψηλοτάκουνων υποδημάτων, ενώ συχνά υποχωρεί με την αφαίρεση του παπουτσιού ή την ανάπαυση.
  Σε προχωρημένα στάδια, ο πόνος μπορεί να γίνει συνεχής, ενώ σε ορισμένους ασθενείς εμφανίζεται ακόμη και κατά την ανάπαυση ή τη νύχτα (ένας στους 4 ασθενείς).

 

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση ξεκινά με την κλινική εξέταση. Οταν ο εξεταστής ψηλαφεί ανάμεσα στη βάση των δακτύλων, ενώ ταυτόχρονα πιέζει το πρόσθιο μέρος του ποδιού από τα πλάγια, μπορεί να υπάρχει αίσθηση ή ακουστό κλικ (σημείο του Mulder).

Το υπερηχογράφημα αποτελεί μια δυναμική εξέταση που επιτρέπει στον γιατρό να βλέπει το νεύρωμα να προβάλει ανάμεσα στα οστά, καθώς πιέζει το πόδι την ώρα της εξέτασης. Είναι μια γρήγορη και εξαιρετικά αξιόπιστη μέθοδος που επιβεβαιώνει το μέγεθος και την ακριβή θέση της βλάβης.

Η μαγνητική τομογραφία αποτελεί το «gold standard» όταν υπάρχει αμφιβολία στη διάγνωση.  Χαρακτηριστικές βλάβες μεγαλύτερες σε διάμετρο από 5 mm θεωρούνται κλινικά σημαντικές.

Ωστόσο, η χρήση της μαγνητικής τομογραφίας στη διάγνωση του νευρώματος είναι μερικές φορές προβληματική, γιατί μικρότερες βλάβες χαρακτηριστικές γιανεύρωμα Morton, εμφανίζονται σε 1 στους 3 ασθενείς χωρίς συμπτώματα.

 

Διαφορική διάγνωση

Σε κάποιες περιπτώσεις τα συμπτώματα μπορεί να οφείλονται σε άλλη πάθηση όπως:

• Ορογονοθυλακίτιδα ή υμενίτιδα της μεταταρσιοφαλλαγγικής άρθρωσης
• Μεταταρσαλγία
• Κάταγμα κόπωσης
• Αρθρίτιδα της μεταταρσιοφαλαγγικής άρθρωσης
• Οστεονέκρωση της κεφαλής του μεταταρσίου
• Κακοήθεια
• Ριζίτιδα από κήλη οσφυϊκού μεσοσπονδύλιου δίσκου

Συντηρητική θεραπεία

Η θεραπεία αρχικά είναι συντηρητική και περιλαμβάνει:

• Ορθωτικά πέλματα-Ευρύχωρα στο μπροστινό μέρος υποδήματα

  • Πρόκειται για πέλματα με ειδική υποστήριξη ακριβώς πίσω από τις κεφαλές των μεταταρσίων.
  • H υποστήριξη λειτουργεί σαν ένα «σαμαράκι» (metatarsal bar) ή «δάκρυ»         (metatarsal pad), τοποθετημένη στρατηγικά στο εσωτερικό του παπουτσιού.
  • Ανυψώνοντας ελαφρώς το πέλμα ακριβώς πριν από τα δάχτυλα, αναγκάζει τα μετατάρσια να «ανοίξουν» και δημιουργεί ζωτικό χώρο για το πιεσμένο νεύρο.
  • Τα πέλματα κατασκευάζονται με μεγαλύτερη ακρίβεια αφού γίνει πελματογράφημα.
  • Τοποθετούνται και στα 2 πόδια, ακόμα και στην περίπτωση που τα συμπτώματα είναι μονόπλευρα για να εξασφαλίσουν συμμετρική στήριξη κατά τη βάδιση αν και δεν είναι πάντα απαραίτητο.
  • Η ανακούφιση των συμπτωμάτων αρχίζει άμεσα λίγες μέρες μετά τη χρήση των ειδικών πελμάτων και ο πόνος μπορεί να εξαλειφθεί μετά από κάποιες εβδομάδες
  • Ειδικά ορθοπαιδικά υποδήματα και γενικά ευρύχωρα στο πρόσθιο τμήμα τους παπούτσια, αποτρέπουν το συνωστισμό των κεφαλών των μεταταρσίων και είναι επίσης υποβοηθητικά.
  • Το κατάλληλο παπούτσι για κάθε ασθενή, μπορεί να υπολογιστεί σε όρθια θέση με ειδικό μηχάνημα που εφαρμόζει στο πόδι. Αν το πλάτος του άκρου πόδα έχει αλλάξει, τα παλιότερα παπούτσια δεν θα πρέπει πλέον να χρησιμοποιούνται.

• Ασκήσεις

  • Διατατικές ασκήσεις στους αυτόχθονες μύες των ποδιών αποτελούν επίσης μέρος της συντηρητικής θεραπείας.

• Τοπική ένεση κορτιζόνης.

  • Γίνεται κατά προτίμηση ραχιαία, μαζί με τοπικό αναισθητικό, στο σημείο της τοπικής ευαισθησίας και προκαλεί σημαντική βελτίωση στο 70%-80% των ασθενών.
  • Η ένεση μπορεί να γίνει υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση ή λαμβάνοντας υπ’ όψιν  ανατομικά σημεία.
  • Η θεραπεία αυτή είναι πιο αποτελεσματική εάν γίνει εντός ενός  έτους από την έναρξη των συμπτωμάτων.
  • Προτιμάται η έγχυση τριαμσινολόνης 0,5 mL (10mg/mL) και λιδοκαϊνης 0,5 mL (1% διάλυμα). Κάποιες μελέτες υποστηρίζουν τον συνδυασμό μεθυλπρεδνιζολόνης (20mg ή 0,5 mL) και 1% λιδοκαϊνης.
  • Επιπλέον, περιορίζουμε τον μέγιστο όγκο της έγχυσης στο 1mL για να μειώσουμε τη δυσανεξία και να ελαττώσουμε τον κίνδυνο ατροφίας του υποδορίου, αν και μέχρι 2mL συνολικού όγκου μπορούν να χρησιμοποιηθούν.
  • Η ένεση κορτικοστεροειδούς δείχνει να είναι λίγο περισσότερο αποτελεσματική από την μεμονωμένη ένεση τοπικού αναισθητικού.
  • Η πλειονότητα των ασθενών βρίσκει ανακούφιση από την ένεση για διάστημα 3 ή περισσότερων μηνών.

• Αλλες θεραπείες

  • Η ένεση αλκοόλης είναι επίσης αποτελεσματική, αλλά μπορεί να προκαλέσει καυστικό πόνο που μπορεί να παραμείνει για εβδομάδες ή ίνωση στο νεύρο που δυσχεραίνει μια επακόλουθη χειρουργική επέμβαση.
  • Σε ανθεκτικές περιπτώσεις, μπορούν να χρησιμοποιηθούν σύγχρονες τεχνικές, όπως η θεραπεία με ραδιοσυχνότητες ή η κρυοθεραπεία.

 

Πότε το νεύρωμα Morton απαιτεί χειρουργείο;

Παρά την αποτελεσματικότητα της χειρουργικής θεραπείας (με ποσοστά επιτυχίας που ξεπερνούν το 80%), η πλειονότητα των ασθενών δεν θα χρειαστεί επέμβαση.

Χειρουργική επέμβαση συστήνουμε όταν τα συμπτώματα είναι επίμονα και επηρεάζουν την καθημερινότητα, παρά την εφαρμογή συντηρητικής θεραπείας για διάστημα τουλάχιστον 3-6 μηνών.

Η επέμβαση περιλαμβάνει εκτομή του νευρώματος και είναι προτιμότερο να γίνεται με ραχιαία προσπέλαση (στο πάνω μέρος του ποδιού) διότι επιτρέπει νωρίτερα βάδιση με στήριξη στο χειρουργημένο πόδι και πιο γρήγορη επιστροφή στην εργασία, ενώ δεν δημιουργεί επώδυνη ουλή.

Επιπλοκές

• Υπολειπόμενος πόνος
• Υποτροπή του νευρώματος (stump neuroma) συμβαίνει σε μικρό ποσοστό.

Τοπική έγχυση κορτιζόνης αποτελεί αρχικά τη θεραπεία εκλογής σε αυτές τις περιπτώσεις για αντιμετώπιση του πόνου, διάλυση του ουλώδους ιστού και των μετεγχειρητικών συμφύσεων.

Journal of Clinical Orthopaedics and Trauma 2020

Uptodate 10.2024

Orthobullets 3.2024