Δημοσίευση: 3 Νοεμβρίου 2024
Τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα ή jumper’s knee είναι μια κλινική οντότητα, που συμβαίνει χωρίς άμεση πλήξη (χωρίς απευθείας χτύπημα) στον τένοντα, συνηθέστερα σε αθλήματα που περιλαμβάνουν άλματα.
Αποτελεί μια πραγματική πρόκληση για τον ορθοπαιδικό, κυρίως γιατί επιμένει η συμπτωματολογία της.
Συμβαίνει τόσο σε επαγγελματίες αθλητές, όσο και σε άτομα που αθλούνται.
Σύμφωνα με μελέτη, περισσότερο από το 50% ελίτ αθλητών με τενοντίτιδα επιγονατιδικού υποχρεώθηκαν λόγω της πάθησης να αποσυρθούν από το άθλημα.
Η καταπόνηση κατά τη διάρκεια αθλητικών δραστηριοτήτων, οδηγεί στη δημιουργία φλεγμονής στον τένοντα, η οποία όμως θεραπεύεται όταν σταματήσει η υπέρχρηση. Ωστόσο, με τη συνεχιζόμενη έκθεση σε αυξημένα φορτία ο τραυματισμός μεταβαίνει σε χρονιότητα.
Σε ποιους εμφανίζεται συχνότερα;
Παρατηρείται συχνότερα σε αθλήματα που περιλαμβάνουν άλματα.
Έως και οι μισοί επαγγελματίες αθλητές βόλλεϋ, αλλά και και 1 στους 3 αθλητές μπάσκετ, μπορεί να εμφανίσουν τενοντίτιδα του επιγονατιδικού τένοντα. Αυτό συμβαίνει, επειδή οι επαγγελματίες αθλητές, ιδιαίτερα σε διεθνές επίπεδο, έχουν μεγαλύτερη μυϊκή ισχύ και επομένως μεγαλύτερα άλματα.
Αθλήματα όπως το ποδόσφαιρο, το τρέξιμο αποστάσεων και το ice-hockey σχετίζονται, επίσης, συχνότερα με την εμφάνιση της πάθησης.
Γιατί η πάθηση “επιλέγει” τους άνδρες;
Οι άνδρες προσβάλλονται σε διπλάσια συχνότητα σε σύγκριση με τις γυναίκες. Πιθανή εξήγηση είναι ότι οι γυναίκες έχουν μικρότερη μυϊκή ισχύ τετρακεφάλου και επομένως μικρότερα μέγιστα άλματα συγκριτικά με τους άνδρες.
Παράγοντες που προδιαθέτουν στην εμφάνιση τενοντίτιδας επιγονατιδικού τένοντα στους αθλητές
- Οι ακραίοι παίκτες στο βόλλεϋ προσβάλλονται συχνότερα σε σύγκριση με τους μέσους μπλοκέρ ή αυτούς που εκτελούν service.
- Τα υψηλότερα άλματα και η λανθασμένη τεχνική προσγείωσης που δημιουργεί υψηλά φορτία στον επιγονατιδικό τένοντα.
- Η επιφάνεια του γηπέδου είναι, επίσης, σημαντική και γι΄αυτό το λόγο το beach βόλλεϋ συνδέεται με μικρότερη συχνότητα εμφάνισης τενοντίτιδας επιγονατιδικού.
- Οι ώρες προπόνησης. Επαγγελματίες αθλητές που προπονούνται περισσότερο από 12 ώρες την εβδομάδα, εμφανίζουν συχνότερα τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα σε σύγκριση με αθλητές που συμμετέχουν 4-5 ώρες εβδομαδιαίως.
- Η εμβιομηχανική του επιγονατιδικού τένοντα, και ειδικότερα το μήκος του μοχλοβραχίονα και οι μεταβολές του κατά την κίνηση, σχετίζεται επίσης με τη συχνότητα εμφάνισης της τενοντοπάθειας του επιγονατιδικού τένοντα.
- Οι νεότεροι και υψηλότερου αναστήματος αθλητές φαίνεται να εμφανίζουν συχνότερα τενοντίτιδα του επιγονατιδικού τένοντα, αν και το εύρημα αυτό δεν έχει τύχει καθολικής επιστημονικής αποδοχής.
- Το αυξημένο σωματικό βάρος (όπως εκτιμάται μέσω του δείκτη μάζας σώματος BMI) δεν αποτελεί ευρύτερα αποδεκτό προδιαθεσικό παράγοντα.
- Η παρουσία υπόηχων περιοχών και νεοαγγείωσης στο υπερηχογράφημα μπορεί να αποτελούν προκλινικά ευρήματα.
Συμπτώματα
Οι περισσότεροι αθλητές με τενοντίτιδα επιγονατιδικού, εμφανίζουν καλά εντοπισμένο πόνο στο πρόσθιο γόνατο.
Ο πόνος συχνά αυξάνεται με την άσκηση ή περιστασιακά με παρατεταμένη κάμψη του γόνατος.
Ο πόνος σε πολλές περιπτώσεις εμφανίζεται «ύπουλα». Οι ασθενείς συχνά συσχετίζουν τον πόνο με περίοδο αυξημένης αθλητικής δραστηριότητας.
Σε ήπιες περιπτώσεις, ο πόνος εμφανίζεται μόνο κατά τη διάρκεια της αθλητικής δραστηριότητας.
Καθώς η πάθηση εξελίσσεται, τα ενοχλήματα παρουσιάζονται ήδη από την έναρξη της δραστηριότητας.
Σε σοβαρές περιπτώσεις, οι ασθενείς έχουν πόνο και στις καθημερινές δραστηριότητες ή σε κατάσταση ηρεμίας.
Ποιες εξετάσεις επιβεβαιώνουν τη διάγνωση
Η τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα διαγιγνώσκεται κυρίως με την κλινική εξέταση.
Το υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία είναι χρήσιμες εξετάσεις για την λεπτομερή απεικόνιση του τένοντα.
Το υπερηχογράφημα μπορεί να αναδείξει υπόηχη ζώνη που συχνά σχετίζεται με πάχυνση του τένοντα. Υπόηχες περιοχές συχνά ανευρίσκονται στο οπίσθιο τμήμα του τένοντα κοντά στον κάτω πόλο της επιγονατίδας. Με τη χρήση του Doppler υπερήχου είναι δυνατή η απεικόνιση της νεοαγγείωσης και της αυξημένης αιματικής ροής, που παρατηρούνται συνήθως στην συμπτωματική τενοντίτιδα του επιγονατιδικού τένοντα.
Η μαγνητική τομογραφία μπορεί να αναδείξει πάχυνση του τένοντα με αυξημένης έντασης σήμα.
Οι ακτινογραφίες χρησιμοποιούνται για να ανιχνεύσουν συνοδές οστικές αλλοιώσεις.
Προσυμπτωματικός έλεγχος
Το υπερηχογράφημα είναι χρήσιμο σε αθλητές ασυμπτωματικούς. Όταν σε αθλητές χωρίς συμπτωματολογία, παρατηρούνται υπόηχες περιοχές στον επιγονατιδικό τένοντα στην αρχή της αθλητικής περιόδου, έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να παρουσιάσουν συμπτωματική τενοντίτιδα επιγονατιδικού στην διάρκεια της περιόδου αυτής σε σύγκριση με αθλητές χωρίς τέτοια υπερηχογραφικά ευρήματα.
Περισσότεροι από τους μισούς τένοντες που είχαν δομικές αλλαγές στον επιγονατιδικό τένοντα, παρουσίασαν στην πορεία συμπτωματική τενοντίτιδα, ενώ περισσότεροι από 4 στους 5 τένοντες παρουσιάζουν τέτοιες αλλοιώσεις κατά τη στιγμή της διάγνωσης.
Συντηρητική θεραπεία
PRP (πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια)
- Η θεραπεία με PRP ίναι η πιο αποτελεσματική σε σύγκριση με άλλες θεραπείες, ιδιαίτερα μακροπρόθεσμα.
- Σε σύγκριση με την θεραπεία με κρουστικό μηχάνημα (ESWT: extracorporeal shock wave therapy) έχει αποδειχθεί ότι υπερέχει στους 6 και 12 μήνες.
- Yπερέχει συγκριτικά με τη θεραπευτική άσκηση με έκκεντρες ασκήσεις. Παρότι η τελευταία έχει καλά βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, η θεραπεία με περισσότερες της μία ενέσεων PRP, είναι πιο αποτελεσματικές μακροπρόθεσμα.
Θεραπευτική άσκηση
Περιλαμβάνει διάφορα προγράμματα με χαμηλά καθίσματα (drop squats, squats σε σανίδα με κατωφερή κλίση, σε επίπεδο δάπεδο), ασκήσεις στα όρια ή πριν την εμφάνιση πόνου.
Παγοθεραπεία
- Εφαρμογή περίπου 10’ έχει καλό αναλγητικό αποτέλεσμα μικρής διάρκειας.
- Σε περιπτώσεις οξείας τενοντίτιδας με φλεγμονή, μειώνει τον ιστικό μεταβολισμό ενώ περιορίζει το οίδημα και ανακουφίζει τον πόνο, γιατί μειώνει την φλεγμονώδη αντίδραση.
- Ωστόσο, δεν συνιστάται να γίνεται πριν την συμμετοχή σε άθλημα καθώς αυξάνει τον κίνδυνο νέας κάκωσης.
H εφαρμογή ή ταινιών (sport tapes) ή υποεπιγονατιδικής δέστρας (patellar strap)
Προσφέρουν μια προσωρινή ανακούφιση.
Αντιφλεγμονώδη φάρμακα
- Στην χρόνια τενοντίτιδα επιγονατιδικού τένοντα, η δράση τους είναι αμφιλεγόμενη γιατί ο τένοντας έχει λίγα ή καθόλου φλεγμονώδη κύτταρα.
- Επίσης, επειδή τα αντιφλεγμονώδη μειώνουν τον πόνο, μπορεί η ιστική βλάβη του τένοντα να προχωρήσει και τελικά να καθυστερήσει και η επούλωση. Επίσης, δεν θα πρέπει να αγνοούμε και τις ανεπιθύμητες ενέργειες των φαρμάκων αυτών, όπως γαστρικό έλκος και επίδραση στη νεφρική λειτουργία.
Ενέσεις κορτικοστεροειδών
- Ελαττώνουν τον πόνο, μειώνουν το οίδημα και βελτιώνουν την εικόνα του τένοντα στο υπερηχογράφημα.
- Ωστόσο, σε μεγάλο ποσοστό παρουσιάζονται ανεπιθύμητες ενέργειες, όπως ρήξη τένοντα, ατροφία και μείωση της μυϊκής ισχύος του τένοντα. Αν και έχουν καλή επίδραση βραχυπρόθεσμα, δεν υπερτερούν σε σύγκριση με άλλες θεραπείες σε βάθος χρόνου.
Χειρουργική θεραπεία
- Συστήνεται σε αθλητές που δεν ανταποκρίνονται μετά σπό 6 μήνες στη συντηρητική θεραπεία.
- Τα αποτελέσματα της αρθροσκοπικής και της ανοικτής χειρουργικής θεραπείας είναι παρόμοια.
- Ο χρόνος αποκατάστασης είναι σαφώς μικρότερος με την αρθροσκόπηση σε σύγκριση με την ανοικτή θεραπεία (3,9 μήνες έναντι 8,3 μήνες κατά μέσο όρο).
- Γενικότερα, η αρθροσκοπική θεραπεία είναι προτιμητέα καθώς είναι λιγότερη επεμβατική τεχνική.
Πρόληψη
- Ασκήσεις ισορροπίας
- Ασκήσεις ιδιοδεκτικότητας, οι οποίες επιπρόσθετα μειώνουν το χρόνο αποκατάστασης μετά από την εμφάνιση τενοντίτιδας επιγονατιδικού τένοντα.
- Χρήση υποεπιγονατιδικής δέστρας, η οποία επιπλέον έχει ευεργετική επίδραση στην ιδιοδεκτικότητα.
- Έκκεντρες ασκήσεις και διατατικές δεν συνιστώνται ως προφυλακτικό μέτρο σε αθλητές που δεν παρουσιάζουν συμπτώματα, αλλά έχουν μόνο παθολογικά ευρήματα στον επιγονατιδικό τένοντα στο υπερηχογράφημα.
Archives of Orthopaedic and Trauma Surgery (2023): Patellar tendinopathy: an overview of prevalence, risk factors, screening, diagnosis, treatment and prevention
ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ
Υποχόνδριο κάταγμα ανεπάρκειας γόνατος: Αιτία ξαφνικού πόνου χωρίς τραυματισμό
Ο ασθενής με υποχόνδριο κάταγμα ανεπάρκειας γόνατος εμφανίζει ξαφνικά πόνο χωρίς ιστορικό τραυματισμού. Συχνά, μπορεί να θυμηθεί με ακρίβεια πότε και τι έκανε όταν ξεκίνησε ο πόνος. Ο πόνος αυξάνεται κατά τη στήριξη του κάτω άκρου και τη βάδιση. Αρκετές φορές επιμένει ακόμη και σε ηρεμία ή και τη νύχτα.
PRP στο οστικό οίδημα γόνατος. Η σύγχρονη λύση σε περιπτώσεις οστεοαρθρίτιδας
Το PRP είναι πλούσιο σε αυξητικούς και αντιφλεγμονώδεις παράγοντες που εκκρίνονται από τα αιμοπετάλια του ίδιου του ασθενή. Το οστικό οίδημα μειώθηκε σημαντικά και σε μεγαλύτερο βαθμό μετά 3 εβδομάδες θεραπεία με PRP (3 ενδαρθρικές ενέσεις, 1 ένεση ανά εβδομάδα).
Οστικό οίδημα γόνατος. Η καθυστερημένη διάγνωση καταστροφική για την άρθρωση
Το οστικό οίδημα γόνατος (Bone Marrow Edema) είναι ένα συχνό εύρημα στις μαγνητικές τομογραφίες (MRI) ασθενών παραπονούνται για πόνο στο γόνατο. Αν και συχνά υποχωρεί χωρίς άλλες συνέπειες, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή αντιμετώπιση είναι κρίσιμες για την πρόληψη πιθανής εκφύλισης της άρθρωσης του γόνατος.
Όταν η οστεοπόρωση προσβάλλει νεότερες γυναίκες. Το γιατί και η διάγνωση
Η οστεοπόρωση σε νεότερες γυναίκες πριν την εμμηνόπαυση, αποτελεί μία ιδιαίτερη κλινική κατάσταση καθώς παραδοσιακά θεωρείται νόσος της τρίτης ηλικίας και κυρίως των γυναικών μετά την εμμηνόπαυση. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι η απώλεια οστικής πυκνότητας μπορεί να ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, στην ηλικία των 30 ετών.
Subvastus αρθροπλαστική γόνατος. Επέμβαση χωρίς διατομή τετρακέφαλου, κλειδί για ταχύτερη ανάρρωση
Τα τελευταία χρόνια η εφαρμογή ελάχιστα επεμβατικών χειρουργικών τεχνικών και στην χειρουργική του γόνατος, έχει αναδείξει ότι η subvastus αρθροπλαστική γόνατος [με προσπέλαση υπό την έσω κεφαλή του τετρακεφάλου (έσω πλατύς) ή mini subvastus (μικρότερη χειρουργική τομή)] έχει μετεγχειρητικά τα καλύτερα αποτελέσματα.
Κατάγματα ισχίου. Τα πλεoνεκτήματα της επέμβασης ALMIS
Δημοσίευση στην εφημερίδα Realnews / ένθετο Realhealth: Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Αντώνιος Παρτσινέβελος παρουσιάζει τη σύγχρονη αντιμετώπιση των καταγμάτων ισχίου με την ελάχιστα επεμβατική αρθροπλαστική ALMIS.
ALMIS αρθροπλαστική ισχίου σε κάταγμα – Ελάχιστα επεμβατική τεχνική για μέγιστα αποτελέσματα
Παράλληλα, η ALMIS αρθροπλαστική, μπορεί να εφαρμοστεί και εφαρμόζεται σε υποκεφαλικά κατάγματα του ισχίου. Τα κατάγματα αυτά είναι συχνά στην μεγάλη ηλικία και η χειρουργική τους αντιμετώπιση, όταν είναι παρεκτοπισμένα, περιλαμβάνει ημιολική ή ολική αρθροπλαστική. Η αντιμετώπισή τους με ALMIS αρθροπλαστική παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα, καθώς τα κατάγματα αυτά παρουσιάζουν αυξημένη νοσηρότητα αλλά και θνητότητα.
To νεύρωμα Morton. Συντηρητική θεραπεία ή χειρουργική αντιμετώπιση;
Το νεύρωμα Morton είναι μια φλεγμονή ενός νεύρου στην περιοχή ανάμεσα στη βάση των δακτύλων των ποδιών.Η χειρουργική αφαίρεση θεωρείται αναγκαία όταν μετά...